Sverige i fokus, Bölüm 12

İsveç ve dünya

Bu bölüm İsveç'in diğer ülkelerle işbirliğini, güvenlik politikasını ve uzun barış tarihini ele alıyor. İskandinav işbirliği, başta Danimarka, Finlandiya, İzlanda ve Norveç ile birlikte Nordiska rådet ve Nordiska ministerrådet aracılığıyla gerçekleşiyor. İsveç, 1995'ten beri AB üyesi; bu işbirliği İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra barış ve istikrar için başlamıştı. İşbirliği sayesinde insanlar üye ülkeler arasında özgürce okuyabiliyor, taşınabiliyor, çalışabiliyor ve mal satabiliyor; materyal bunları dört temel özgürlük olarak adlandırıyor. İsveç ayrıca 1949'da kurulan ve insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü için çalışan Avrupa Konseyi'nin de üyesi; bu çalışma özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aracılığıyla yürütülüyor.

Küresel düzeyde İsveç, dünyadaki neredeyse tüm ülkelerin üye olduğu ve İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1945'te barış ve güvenliği korumak, çatışmaları çözmek ve tüm insanların eşit değeri ile insan hakları için çalışmak amacıyla kurulan BM'nin üyesidir. İsveç ayrıca Sida adlı kurum aracılığıyla uluslararası kalkınma çalışmalarına katkıda bulunuyor; bu kurum demokrasi, eşitlik, ekonomi ve sürdürülebilirlik alanlarında diğer ülkelere destek sağlıyor.

Ayrı bir bölüm İsveç'in güvenlik politikasını ve uzun barış dönemini anlatıyor. İsveç, 1800'lerin başından beri başka bir devletle savaşa girmedi. 1808-1809 Rusya savaşında İsveç, o zamana kadar yaklaşık 700 yıl İsveç'in bir parçası olan Finlandiya'yı kaybetti ve kısa süre sonra Norveç, İsveç ile zorla birliğe sokuldu; bu birlik 1905'te barışçıl şekilde sona erdi. Soğuk Savaş sırasında İsveç tarafsız kaldı ve Danimarka ile Norveç'in aksine NATO'ya katılmadı. 1991'de Sovyetler Birliği'nin çökmesi ve 1995'teki AB üyeliğinin ardından İsveç, Avrupa işbirliğine daha fazla entegre oldu. Rusya 2022'de Ukrayna'ya saldırdığında İsveç, Finlandiya ile birlikte NATO üyeliği için başvurdu ve İsveç 2024'te üye oldu.

Bölüm ayrıca İsveç savunmasını da anlatıyor; bu savunma, ordu, deniz kuvvetleri ve hava kuvvetlerini içeren Försvarsmakten ile temsil edilen askeri savunmayı ve kriz veya savaş durumunda okul ve sağlık hizmetleri gibi toplum için kritik işlevleri sürdürmesi gereken sivil savunmayı kapsıyor. 16 ile 70 yaş arasındaki herkes toplam savunma yükümlülüğü kapsamına girebilir ve İsveç'te 18 yaşından itibaren kadın ve erkekler için genel askerlik hizmeti var; ancak askere çağrılanların sadece bir kısmı askeri eğitime devam ediyor. 1949, 1995, 2022 ve 2024 gibi belirgin tarihler düşünüldüğünde, sınavın bu türden bilgileri sorması muhtemel.

UHR'nin PDF'sinde bölümü aç